Que pasa con Moldavia? (II)

Pois sucede que Moldavia é un país pobre. O máis pobre de Europa. E, por iso, as mulleres moldavas son vítimas propiciatorias da trata de persoas.

La miseria, caldo de cultivo del éxodo, titulaba El País en 2003 unha noticia sobre este estado perdido entre Ucraína e Rumania, onde a esperanza de vida non chegaba aos 65 anos, a renta per cápita era de 300 euros e o 80% da poboación vivía por debaixo do umbral da pobreza. 

Moldavia é un país que só foi independente tralo glasnost; historicamente pertenceu a Romanía ou a Rusia. A súa poboación é maioritariamente romanesa, pero hai unha minoría rusa na rexión do Transdniéster, nunha das súas fronteiras con Ucraína, e que motivou unha guerra sececionista na que os independentistas foron apoiados por Rusia en 1992. Os analistas din que a Guerra Fría resístese nesta peza pequenísima da engranaxe europea.

Pero hai un factor aínda máis importante:

Una miseria lacerante y escasamente mitigada, menos que en las otras repúblicas exsoviéticas, por la herencia comunista, escasa en lujos, pero con residuos de antiguos beneficios sociales (pensiones, educación, sanidad, vivienda...) que amortiguan el impacto del tránsito salvaje hacia el capitalismo y la economía de mercado.

En 2003 falábase de que medio millón dos 4,3 millóns de moldavos estaba emigrado e, sen datos oficiais, calculábase que as remesas podían supoñer a metade do PIB. Hoxe hai analistas que sosteñen que os cartos enviados polos emigrados moldavos pode duplicar o Produto Interior Bruto.

Milleiros de mulleres procuran deixar atrás esta situación, pero non atopan senón explotación e abusos.

E por iso Moldavia é unha canteira de prostitutas, como sinalaba unha crónica do Der Spiegel publicada por El País en xullo de 2003. Esta narración conta cómo unha bibliotecaria dunha área rural empezou a decatarse de que as pequenas deixaban de ir á escola.

A partir del año 2000, cada vez nos llegaban noticias de más niños que dejaban de ir a la escuela. Empezamos a visitar familias sumidas en la indigencia y de repente nos dimos cuenta de que en casi todas ellas faltaba un hijo; además, casi siempre era una chica y casi siempre nos contaban lo mismo: "Se ha ido con los gitanos". Así es como nos dimos cuenta de que estaban vendiendo a nuestras hijas poco a poco.

Besarabia é unha comarca agraria coñecida polo viño con taxas de desemprego superiores ao 70% da poboación activa. Trátase de xentes e de familias "vulnerables" e de fácil captación para as mafias. As rapazas moldavas semellan un produto perfecto para estas mafias que serven carnaza aos traficantes de persoas aos países do Norte de África: louras, afeitas a soportar maltrato na casa por parte de pais ou irmáns. Asemade, en países como Turquía, quérenas virxes. Por iso cada vez procuran captalas máis novas. 

A reportaxe 'Las cloacas del comercio sexual', publicado en El País en 2006, informaba de que o 16% das vítimas da trata rescatadas en Turquía son menores de idade que foron vendidas para a explotación sexual. Engade este texto que, se ben o Goberno turco felicítase de que unha liña para denuncias á disposición das mulleres prostituídas teña axudado a rescatar 144 mulleres entre 2005 e 2009, son moitas as vítimas moldavas e croatas que non están tan de acordo:

La repatriación es una farsa; se trata de una vulgar deportación de mujeres que ya han estado demasiado tiempo en el negocio.

Os Balcanes son outro dos seus destinos. En 2003 calculábase que o 80% das prostitutas en activo no surleste de Europa eran moldavas. 

Máis ca unha reportaxe, atopo case que un informe sobre o tráfico de persoas no Leste de Europa na edición dixital de Le Monde Diplomatique para o Cono Sur. Trátase dunha publicaión de 2001 que leva por título 'Placer al precio de la eclavitud ajena', de François Loncle. Tamén fala de Moldavia. 

Para las rumanas y para las moldavas, muchas veces el periplo empieza en Timisoara, donde fueron atraídas por intermediarios locales. Continúa en el Arizona Market de Breko, el mayor centro de contrabando de Bosnia-Herzegovina, o bien en Novi-Sad, en Serbia. En estos lugares se ha desarrollado un verdadero "mercado de esclavas". Traficantes rumanos ofrecen en subasta a ucranianas, moldavas, búlgaras, rumanas, rusas, que son exhibidas desnudas y compradas por unos 1.000 marcos (unos 500 dólares) por tratantes serbios que las violan y las maltratan antes de ponerlas en ruta hacia Albania.

No rastrexo atopo unha entrevista radiofónica realizada por Radio Centenario de Urugai ao demógrafo Guillermo Macció, na que desvela un dato completamente descoñecido para min: Israel é o meirande consumidor de prostitución do mundo e como as xudeas non se prostitúen, por seren "una raza superior", buscan mulleres de razas inferiores, nomeadamente moldavas e ucraínas.

Macció fala de que a rexións como Moldavia, Valaquia e algunhas bisbarras de Bulgaria, que eran a periferia da URSS e do bloque soviético, non acabaron de chegar as políticas socialistas de desenvolvemento industrial e seguiron na pobreza. Refírese tamén á costa ao sur do golfo de Venecia. "Toda esa zona fue tradicionalmente de negocio de esclavos", di.

Co desmantelamento da Unión Soviética, continúa, apareceron "los traficantes de una mano de obra" que quedara desocupada:

Campesinado que era campesinado no rentable, que quedó a merced de un resurgimiento del capitalismo.

Engade este demógrafo que todos os conflitos bélicos que desde a Primera Guerra Mundial asolaron esta parte vulnerable do mapa de Europa teñen provocado que haxa un "déficit de hombres". Os traficantes aproveitan esta realidade demográfica como un "formidable execedente de mujeres" ao que poden extraer moito rendemento.

Trátase de migracións forzadas, vencelladas á escravitude. Guillermo Macció teno moi claro:

Son las respuestas del sistema capitalista, que es un sistema hegemónico hoy, en todas las latitudes, a la búsqueda de un lucro de la manera más barata posible que es la motivación esencial de un lado.

Que fai tan rentable e tan omnipresente o tráfico de mulleres e de nenas?

Que pasa con Moldavia? (I)

 Non é sinxelo atopar información sobre Moldavia. Os datos van aparecendo, aos poucos, logo de consultar moitas novas xornalísticas, informes de organizacións das que descoñecía a súa existencia e bitácoras de viaxes realizadas por cronistas independentes ou freelance.

Ata o de agora, eu tiña por certo que Moldavia é un estado nado na descomposición soviética en 1991 e que participa no Festival de Eurovisión. A canción de 2011 gustárame moito, se se me permite a frivolidade.

Unha das referencias máis recentes que atopei relativas a Moldavia ten que ver cun recente informe sobre a escravitude moderna, dado a coñecer pola fundación Walk Free, unha entidade creada por un magnate australiano e que conta coas xenerosas aportacións de Bill Gates (Microsoft) ou Richard Branson (Virgin). 

(Perdón pola desconfianza no binomio magnate/escravitude).

Unha reportaxe (moi interesante, pero non podo dispersarme) sobre os 'restaveks', os nenos escravos de Haití, incorpora unha listaxe na que Moldavia --aquí, en Europa-- aparece como o sexto país do mundo cunha meirande prevalencia da escravitude moderna.

Os cinco primeiros son, por esta orde, Mauritania, Haití, Paquistán, India e Nepal.

Moldavia ten pouco máis de catro millóns de habitantes e 32.000 moldavos son escravizados en diferentes países de todo o mundo, como irei comprobando pouco a pouco, a meirande parte destes escravos do século XXI son mulleres e nenas forzadas a exercer a prostitución en Europa Occidental, si, pero tamén en Kosovo, en Albania, no Líbano e ata en Israel. Especialmente significativo é o feito de que o 60% das mulleres vítimas de trata en Turquía son moldavas ou ucraínas. Teñen entre 16 e 24 anos e, moitas delas, un ou varios fillos. 

Unha crónica xornalística do arxentino Martín Caparrós, asinada en 2011, indica --descoñezo as fontes--- que arredor de 40.000 mulleres foron traficadas desde Moldavia nunha década con fins de explotación sexual:

En los últimos años, el tráfico de mujeres en Moldavia se convirtió en un problema nacional que muchos tratan de ignorar. El tráfico aumentó mucho tras el fin de las guerras balcánicas: los guerreros pacificados y los cuerpos de paz se aburrían, y los burdeles necesitaban más y más cuerpos. La mayoría de las mujeres traficadas viene de familias muy pobres, deshechas, violentas. Pero las que se van son, al mismo tiempo, las más activas, las que no quieren resignarse a su situación y buscan mejorarla. No hay cifras globales, pero extrapolando ciertos estudios parciales se puede calcular que desde el 2000 hubo unas 40.000 mujeres traficadas en Moldavia: el 5 por ciento de todas las mujeres entre 15 y 39 años.

O relato que Martín Caparrós elabora da historia de Natalia, unha rapaza maltratada desde a infancia e vendida polo seu home a un proxeneta cando tiña 19 anos pon os pelos como escarpias.

Sobre os porqués dunha situación tan dramática, teño atopado cousas tan pintorescas como un artigo titulado: ¿Por qué las mujeres de Moldavia se convierten en prostitutas?

Un sacerdote de nome Vasile Filat asegura que o motivo vén dado pola falta de coñecemento de Deus e que, antes do comunismo, a xente acostumaba a ir á Igrexa os domingos.

A verdade, non me serve como argumento.

Outra bitácora persoal escrita este mesmo ano polo xornalista español José Miguel Fernández-Layos e publicada no portal arxentino Elpuercoespin.com/ar recolle que Moldavia é o país máis pobre de Europa. E tamén o máis rural.  

Paréceme que estamos a entrar en materia.

Quere volver á casa

Tiveron que pasar 18 días desde o desencadeante da operación Perla para que eu dea cunha información que conte onde, con quen e como??? está a adolescente "liberada" da trata de persoas o pasado mes de outubro da Escravitude.

Trátase dunha reportaxe de El Correo Gallego, que conta que a rapaza está ingresada nun centro de menores dunha cidade española que non se precisa, para protexer a súa seguridade. Quere volver á casa, xunta súa nai. Xa intentou fugarse do centro, onde terá que permanecer á espera do que ditamine un xuíz, dúas veces.

Qué tipo de centro de menores acolle a esta adolescente vítima de maltrato? Trátase dunha institución para menores tutelados ou para rapaces e rapazas que están a cumprir algún tipo de condea e que non poden ingresar no cárcere porque non teñen 18 anos?

A información engade que as policías española e romanesa recoméndanlle a esta moza que permaneza no centro, en territorio español, porque é seguro que as mafias que a trouxeron enganada e que a explotaron sexualmente en Valladolid e en Padrón xa decidiron vinganrse das súas denuncias.

E outra pregunta: Está alguén a protexer á nai e á familia da nena desas mafias?

Os paquetes informativos complementarios que acompañan o texto principal achegan algo que se asemella ao que puidese ser o relato en primeira persoa que a adolescente lle contou á Policía cando foi localizada:

La muchacha se dejó engatusar por las promesas de un trabajo fácil en España y, como su madre estaba recién divorciada y sin un empleo fijo, la propuesta era tentadora: serían los tres meses de vacaciones como au-pair cuidando niños en España. Recibiría a cambio sobre 600 euros y no tendría que abonar el alojamiento. Es decir, un dinero que podría ahorrar casi en su integridad. Otros datos jugaban a su favor y le ayudaron a tomar la decisión: su primer trabajo sería cuidar los niños de una familia rumana que vivía en Valladolid y su hermana ya había emigrado y vivía bien fuera de Rumanía.

Agora quere volver á súa casa, á rexión noroeste de Romanía, na fronteira con Moldavia.

É a terceira vez que me sae Moldavia no que vai de pescuda. Que pasa con Moldavia? Non é esa fronteira entre Romanía e Moldavia a que a Unión Europea quere preservar a toda costa?

Non é unha anécdota

Unha información asinada por Silvia. R. Pontevedra nas páxinas de Galicia de El País, co título "Los clientes piden carne fresca", vén constatar que o caso da rapaza rumana escravizada sexualmente en Padrón dista de ser illado:

Hace poco más de un año, otra menor rumana fue rescatada de un piso de Vigo en el que una mafia de su país la mantenía retenida como esclava sexual. El anterior caso que trascendió sucedió en A Coruña. El pasado marzo, durante la presentación del Plan de Igualdade de la Xunta para el periodo 1013-2015, la secretaria general, Susana López Abella, anunció en Vigo el propósito de promocionar un equipo especializado en la “atención de menores víctimas de trata, fundamentalmente con fines de explotación sexual”.

A información achega datos e fontes sobre o funcionamento da prostitución en Galicia, a socioloxía dos clientes (ata alumnos de ESO) e como se equipara a compra de sexo nun bordel á compra de comida rápida nun McDonalds ao ás máquinas tragaperras.

No caso que nos ocupa, nunha investigación que relaciona escravitude sexual e prostitución, resulta relevante que máis do 90% das mulleres prostituídas en Galicia sexan de nacionalidade estranxeira:

Galicia es sitio distinto también para la prostitución. Más allá de sus límites, las rumanas sobre todo, y otras inmigrantes de Europa del Este, son mayoría. Aquí, sin embargo, en los clubes las brasileñas rondan el 80%, seguidas de las rumanas (5%), que van en aumento junto a las paraguayas y las dominicanas. Aunque las españolas han vuelto a prostituirse después de una década de bonanza en la que se apartaron de este mundo, todavía no llegan a representar el 10%. Pero entre todas estas víctimas del proxenetismo, las rumanas, por lo general menudas, son las que empiezan más jóvenes, próximas a la virginidad. Lago [Carmen Lago, a presidenta da asociación A Faraxa de Vigo pola abolición da prostitución] recuerda que las tramas no lo tienen tan fácil para introducir en el país a latinoamericanas menores de edad porque no pueden esquivar el filtro policial del aeropuerto.

 De feito que a Europa que relegou os romaneses a cidadáns de segunda, sen posibilidade para a libre circulación polo groso dos estados membros, é tolerante ata a náusea coa escravización de mulleres e nenas romanesas nos clubs de alterne e nos bordeis do primeiro mundo. 

Dou cun informe da Oficina das Nacións Unidas contra a Droga e o Delicto sobre a trata de persoas do que tiro estes dous gráficos sobre os fluxos de tráfico de mulleres en todo o mundo.

Comprobamos que Romanía é o principal territorio europeo esquilmado para a mercadoría de mulleres, seguido a distancia por Bulgaria, Moldavia e a Federación Rusa. O informe de Nacións Unidas tamén indica que Romanía era en 2006 o primeiro país do mundo por condeas relativas á trata de mulleres (con 187). Son máis das rexistradas en toda América, 152.

Non son moi poucas condeas tendo en conta a dimensión do problema en termos cuantitativos e, sobre todo, cualitativos?

Cita a autora da reportaxe de El País un informe da Policía romanesa, que sinala que neste país distintos clans familiares captan nenas e mozas de entre 16 e 20 anos, "sobre todo en Moldavia, en zonas rurales económicamente muy deprimidas", a través de "olleadores" que gañan a confianza das rapazas ou das súas familias e procuran convencelas de que en España ou noutros países de Europa poderán atopar un traballo co que axudar os seus. 

Empobrecidas, primeiro, e lanzadas logo como carne de canón, como mercadoría de consumo cara a chamada Europa civilizada, onde mafias romanesas e proxenetas da Europa VIP explotan o único que elas teñen: o seu corpo e a súa dignidade.

O relato non difire tanto do que facía Vandana Shiva das mulleres das zonas agrícolas de India, empuxadas aos guetos de miseria de Calcuta e de Bombai e forzadas á prostitución logo das sucesivas hambrunas ás que foron sometidas polas compañías de agroindustria monopólicas.

E a información conclúe con cifras:

Por servirles de gancho, estas personas (vecinos también muy jóvenes e incluso señoras que se hacen amigas de las madres de estas crías) reciben 100 o 200 euros. Aquí, luego, las chicas son vendidas y revendidas por cantidades que van de los 400 a los 2.000 euros.

Non era que iso xa non pasaba aquí? Que tipo de sociedade somos se unha muller se pode comprar por catrocentos euros e non hai milleiros de persoas a tomar as rúas en repulsa?