Un negocio (moi) lucrativo (I)

Na actualidade hai máis de 30 millóns de escravos no mundo e unha boa parte deles son nenas e mulleres que son escravas sexuais, segundo os datos que manexa o antropólogo especialista en inmigración Miguel Pajares, quen calcula que en España pode haber arredor de 10.000 mulleres escravizadas e prostituídas, a maioría delas procedentes de Romanía, Moldavia e Bulgaria.

As cifras achegadas por Miguel Pajares difieren das que vén de divulgar a fundación Walk Free, que fala de entre 5.700 e 6.300 persoas --non se especifica se homes ou mulleres-- en situación de escravitude en España. Aquí, unha interesante ligazón da revista Yorokobu ao respecto. E aquí, o índice de Walk Free en castelán.

Ademais da trata con destino á explotación sexual, fundamentalmente de mulleres, nenas e nenos, escravitude moderna considéranse o traballo en condicións de servidume, o traballo forzoso, as peores formas do traballo infantil, o matrimonio precoz ou forzado e o escravismo tradicional en termos de propiedade, aínda persistente no século XXI. (Segundo Anti-Slavery).

O tráfico de persoas é o segundo negocio ilegal máis lucrativo do mundo, despois do tráfico de drogas e por riba do tráfico de armas. Segundo Walk Free, movería arredor de 32.000 millóns de dólares ao ano. Trátase dunha cifra que supera o Produto Interior Bruto conxunto de Islandia, Nixeria, Ruanda e Mongolia. Para facer as comparacións, cómpre sinalar que, en 2011, os beneficios económicos dunha empresa como Google foron de 9.700 millóns de dólares. Practicamente a metade dos ingresos por tráfico de persoas xéranse en países ricos e industrializados.

Como España, por exemplo.

Una reportaxe moi polémica do The New York Times do ano pasado sinalaba cara España como o grande novo bordel do mundo pola crecente demanda do turismo de club de alterne. Quizais de aí ese mirar para outro lado, esa dobre moral que criminaliza as vítimas nos casos de trata de mulleres? Por iso tanta insistencia no modelo Eurovegas como fórmula máxica para saír da crise?

Unha información de axencias en La Vanguardia recolle que o investigador principal do informe de Walk Free, Kevin Bales, rexeitou hai unhas semanas, con motivo da presentación desde estudo, que a probeza sexa a principal causa da escravitude moderna. El fala de corrupción. 

Non sei se a apreciación de Bales será cousa de que traballa para unha organización creada por un multimillonario e financiada principalmente por outros dous multimillonarios, os donos de Microsoft e de Virgin. Que non nego que a corrupción sexa un factor determinante, pero polo que a min respecta, permítome dubidar de que a pobreza non teña unha influencia determinante, sobre todo, logo de pescudar e de comprobar con datos e informacións que as principais canteiras de vítimas para a escravitude sexual en Europa son, precisamente os países máis empobrecidos do continente.

O demógrafo Guillermo Macció manexa informes que sinalan que un traficante de mulleres lle pode quitar a dez mulleres un rendemento dun millón de dólares ao ano. François Loncle, en Le Monde, cita á Interpol para afirmar que, na altura de 2001, unha prostituta xéraballe uns 100.000 dólares ano ano a un proxeneta. 

Son uns benficios altísimos e cun risco moito menor que o tráfico de drogas ou de armas. A xornalista mexicana Lydia Cacho, autora da monografía 'Las cloacas del comercio sexual', teno moi claro, existe tolerancia cara o tráfico de mulleres, un "negocio criminal" que, di, naceu no século XX:

Estamos presenciando el desarrollo de una cultura de normalización del robo, compraventa y corrupción de niñas y adolescentes en todo el planeta, que tiene como finalidad convertirlas en objetos sexuales de renta y venta.

Serva como exemplo una cita do xefe do posto de Policía dunha das cidades moldavas visitadas por Der Spiegel para analizar a escravización de mulleres no país:

"Todavía no se ha dado el caso de ninguna mujer a la que la hayan obligado a hacerlo. Se les pagaba, así que la cosa no podía ser tan mala".

Nesta mesma reportaxe, a segunda idea: é moito menos perigoso --para o traficante, claro-- vender mulleres que vender drogas. Así o di un alcalde dunha das depauperadas poboacións moldavas:

¿Qué otra cosa pueden hacer nuestros hombres aquí? Trafican con drogas, armas, mujeres. Lo más fácil son las mujeres, y también lo menos peligroso.

Corrobórao a investigadora Susana Chiarotti no seu informe 'La trata de mujeres: sus conexiones y desconexiones con la migración y los derechos humanos', elaborado para Nacións Unidas:

La penalización del tráfico de personas en las legislaciones nacionales suele ser más leve que la del tráfico de armas o drogas. Este hecho, unido a la capacidad de los traficantes de recrear continuamente su metodología para evadir las penalidades, hace que su persecución sea difícil o de escasas consecuencias. 

 

Que pasa con Moldavia? (II)

Pois sucede que Moldavia é un país pobre. O máis pobre de Europa. E, por iso, as mulleres moldavas son vítimas propiciatorias da trata de persoas.

La miseria, caldo de cultivo del éxodo, titulaba El País en 2003 unha noticia sobre este estado perdido entre Ucraína e Rumania, onde a esperanza de vida non chegaba aos 65 anos, a renta per cápita era de 300 euros e o 80% da poboación vivía por debaixo do umbral da pobreza. 

Moldavia é un país que só foi independente tralo glasnost; historicamente pertenceu a Romanía ou a Rusia. A súa poboación é maioritariamente romanesa, pero hai unha minoría rusa na rexión do Transdniéster, nunha das súas fronteiras con Ucraína, e que motivou unha guerra sececionista na que os independentistas foron apoiados por Rusia en 1992. Os analistas din que a Guerra Fría resístese nesta peza pequenísima da engranaxe europea.

Pero hai un factor aínda máis importante:

Una miseria lacerante y escasamente mitigada, menos que en las otras repúblicas exsoviéticas, por la herencia comunista, escasa en lujos, pero con residuos de antiguos beneficios sociales (pensiones, educación, sanidad, vivienda...) que amortiguan el impacto del tránsito salvaje hacia el capitalismo y la economía de mercado.

En 2003 falábase de que medio millón dos 4,3 millóns de moldavos estaba emigrado e, sen datos oficiais, calculábase que as remesas podían supoñer a metade do PIB. Hoxe hai analistas que sosteñen que os cartos enviados polos emigrados moldavos pode duplicar o Produto Interior Bruto.

Milleiros de mulleres procuran deixar atrás esta situación, pero non atopan senón explotación e abusos.

E por iso Moldavia é unha canteira de prostitutas, como sinalaba unha crónica do Der Spiegel publicada por El País en xullo de 2003. Esta narración conta cómo unha bibliotecaria dunha área rural empezou a decatarse de que as pequenas deixaban de ir á escola.

A partir del año 2000, cada vez nos llegaban noticias de más niños que dejaban de ir a la escuela. Empezamos a visitar familias sumidas en la indigencia y de repente nos dimos cuenta de que en casi todas ellas faltaba un hijo; además, casi siempre era una chica y casi siempre nos contaban lo mismo: "Se ha ido con los gitanos". Así es como nos dimos cuenta de que estaban vendiendo a nuestras hijas poco a poco.

Besarabia é unha comarca agraria coñecida polo viño con taxas de desemprego superiores ao 70% da poboación activa. Trátase de xentes e de familias "vulnerables" e de fácil captación para as mafias. As rapazas moldavas semellan un produto perfecto para estas mafias que serven carnaza aos traficantes de persoas aos países do Norte de África: louras, afeitas a soportar maltrato na casa por parte de pais ou irmáns. Asemade, en países como Turquía, quérenas virxes. Por iso cada vez procuran captalas máis novas. 

A reportaxe 'Las cloacas del comercio sexual', publicado en El País en 2006, informaba de que o 16% das vítimas da trata rescatadas en Turquía son menores de idade que foron vendidas para a explotación sexual. Engade este texto que, se ben o Goberno turco felicítase de que unha liña para denuncias á disposición das mulleres prostituídas teña axudado a rescatar 144 mulleres entre 2005 e 2009, son moitas as vítimas moldavas e croatas que non están tan de acordo:

La repatriación es una farsa; se trata de una vulgar deportación de mujeres que ya han estado demasiado tiempo en el negocio.

Os Balcanes son outro dos seus destinos. En 2003 calculábase que o 80% das prostitutas en activo no surleste de Europa eran moldavas. 

Máis ca unha reportaxe, atopo case que un informe sobre o tráfico de persoas no Leste de Europa na edición dixital de Le Monde Diplomatique para o Cono Sur. Trátase dunha publicaión de 2001 que leva por título 'Placer al precio de la eclavitud ajena', de François Loncle. Tamén fala de Moldavia. 

Para las rumanas y para las moldavas, muchas veces el periplo empieza en Timisoara, donde fueron atraídas por intermediarios locales. Continúa en el Arizona Market de Breko, el mayor centro de contrabando de Bosnia-Herzegovina, o bien en Novi-Sad, en Serbia. En estos lugares se ha desarrollado un verdadero "mercado de esclavas". Traficantes rumanos ofrecen en subasta a ucranianas, moldavas, búlgaras, rumanas, rusas, que son exhibidas desnudas y compradas por unos 1.000 marcos (unos 500 dólares) por tratantes serbios que las violan y las maltratan antes de ponerlas en ruta hacia Albania.

No rastrexo atopo unha entrevista radiofónica realizada por Radio Centenario de Urugai ao demógrafo Guillermo Macció, na que desvela un dato completamente descoñecido para min: Israel é o meirande consumidor de prostitución do mundo e como as xudeas non se prostitúen, por seren "una raza superior", buscan mulleres de razas inferiores, nomeadamente moldavas e ucraínas.

Macció fala de que a rexións como Moldavia, Valaquia e algunhas bisbarras de Bulgaria, que eran a periferia da URSS e do bloque soviético, non acabaron de chegar as políticas socialistas de desenvolvemento industrial e seguiron na pobreza. Refírese tamén á costa ao sur do golfo de Venecia. "Toda esa zona fue tradicionalmente de negocio de esclavos", di.

Co desmantelamento da Unión Soviética, continúa, apareceron "los traficantes de una mano de obra" que quedara desocupada:

Campesinado que era campesinado no rentable, que quedó a merced de un resurgimiento del capitalismo.

Engade este demógrafo que todos os conflitos bélicos que desde a Primera Guerra Mundial asolaron esta parte vulnerable do mapa de Europa teñen provocado que haxa un "déficit de hombres". Os traficantes aproveitan esta realidade demográfica como un "formidable execedente de mujeres" ao que poden extraer moito rendemento.

Trátase de migracións forzadas, vencelladas á escravitude. Guillermo Macció teno moi claro:

Son las respuestas del sistema capitalista, que es un sistema hegemónico hoy, en todas las latitudes, a la búsqueda de un lucro de la manera más barata posible que es la motivación esencial de un lado.

Que fai tan rentable e tan omnipresente o tráfico de mulleres e de nenas?

Só haberá paz para os nosos

Procurei facerlle un seguimento á noticia da "liberación" da moza romanesa. Quen son os detidos? Que cargos hai contra eles? Que pasa agora cunha nena que vén de soportar e sufrir agresións tan serveras como a desposesión dos seus dereitos e liberdades como persoa, como a explotación sexual? 

O día 20 de outubro, La Voz de Galicia titula: "La red que obligó a prostituirse a la niña rumana ya está en prisión".

O resorte salta xa no subtítulo: 

Los dos españoles dueños de los burdeles quedaron en libertad con cargos.

Supoño, entón, que os outros oito detidos nesta chamada operación Perla non son españois; é dicir: son estraxeiros. E si que están no cárcere.

O que non queda nada claro é por que os dous españois quedaron libres con cargos e os estraxeiros foron a prisión. Non é moi tranquilizador o parágrafo da noticia que se refire á liberdade dos donos dos clubs de alterne:

Los dos españoles arrestados, los propietarios de los locales de alterne en los que fue obligada a ejercer la menor, han quedado en libertad, pero acusados de cargos muy graves y a la espera de juicio.

Están acusados "de cargos muy graves", pero en liberdade á espera e xuízo. Segue sen estar claro. 

Avanzando na lectura vou coñecendo que os oito detidos encarcerados pertencen a dous clans "gitano-rumanos" (sic) de Valladolid e de Galicia, que capta mulleres en Romanía para exercer a prostitución. Moitas delas chegan co pensamento de que van traballar de empregadas do fogar, enganadas coma a adolescente rescatada (que negra é a coincidencia) no lugar da Escravitude, en Padrón.

Teño que entender, logo, que os "gitano-rumanos" ingresaron en prisión polo feito de seren inmigrantes e, por riba, de etnia xitana? Non son os súbditos de Romanía tan cidadáns da Unión Europea coma os españois? Non deberían ter o mesmo tratamento xudicial ca un cidadán español?

Inmigrante, menor de idade e prostituída

A noticia pendurouna Sonia o 17 de outubro no grupo de Facebook da materia de Integración Lingüística para Inmigrantes e a súa protagonista é unha nena rumana de 15 anos: muller, menor de idade e prostituída.

Informa El Correo Gallego de Santiago de que a Policía vén de liberar unha adolescente romanesa que era obrigada a prostituírse en varios clubs de alterne da contorna de Compostela. 

O relato de acontecementos é estarrecedor:

La menor fue prostituida en Valladolid tras abandonar Rumanía, su país de origen. Le habían prometido un trabajo como cuidadora de niños. En la ciudad castellanoleonesa contactó con varias personas oriundas de su mismo pueblo natal en Rumanía que vivían en Santiago de Compostela, quienes le ayudarían a escapar de la situación en la que se encontraba.

A moza, pouco máis ca unha nena, logrou fuxir nun descoido dos porteiros do bordel vallisoletano e chegou a Santiago, onde os seus compatriotas entregárona novamente á explotación sexual, aos abusos, ás vexacións e ás agresións.

E así, a rapaza foi localizada pola Policía Nacional cando intentaba escapar dunha agresión que lle propinara o responsable do clan que a tiña secuestrada e prostituída.

A identificación desta vítima da trata de persoas, especialmente vulnerable por tratarse dunha menor de idade, permitíu o desartellamento dunha mafia de proxenetas que funcionaba entre Valladolid e Santiago de Compostela.

A lectura detenme nun parágrafo, no que se fai referencia aos distintos efectos dos que se incautou a Policía Nacional cando fixo o rexistro nos bordeis e nos domicilios das dez persoas que foron detidas no marco desta operación policial:

Los investigadores también han practicado registros y un control para la detección de víctimas en dos domicilios y los dos clubes de alterne, en los que se han incautado de diversa documentación falsificada, una defensa extensible, documentos relativos a la compra-venta de la menor, la documentación original de la víctima, documentos de viaje incriminatorios, sustancias estupefacientes y un vehículo en el que la menor era trasladada.

Documentos relativos á compra-venda dunha nena de 15 anos!!!??? Aquí, en Santiago, crisol e camiño da construción europea moitos séculos antes de que alguén se preguntase se facía falta construír Europa? 

Non se chama isto escravitude?